Co to jest ESG?

ESG to pojęcie, które coraz częściej pojawia się w świecie biznesu, finansów i inwestycji. Dla wielu przedsiębiorców nadal brzmi jednak dość abstrakcyjnie.

A w praktyce ESG dotyczy bardzo konkretnych rzeczy: zużycia energii, wpływu firmy na środowisko, warunków pracy, relacji z pracownikami i lokalną społecznością, bezpieczeństwa danych czy sposobu zarządzania przedsiębiorstwem.

Co oznacza skrót ESG?

Nazwa ESG pochodzi od trzech angielskich słów:

E - Environmental - środowisko

S - Social - kwestie społeczne

G - Governance - ład korporacyjny i zarządzanie

ESG można więc traktować jako sposób spojrzenia na przedsiębiorstwo nie tylko przez pryzmat jego wyników finansowych, ale również tego, jak działa i jaki wpływ wywiera na swoje otoczenie.

ESG jest ściśle związane z ideą zrównoważonego rozwoju, jednak tych pojęć nie należy traktować jako synonimów.

Jednym z najważniejszych międzynarodowych punktów odniesienia dla zrównoważonego rozwoju jest przyjęta w 2015 roku przez państwa członkowskie Organizacji Narodów Zjednoczonych Agenda 2030 na rzecz Zrównoważonego Rozwoju.

Określa ona 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju (SDGs), dotyczących m.in. ograniczania ubóstwa, zdrowia, edukacji, równości, odpowiedzialnej konsumpcji, ochrony klimatu czy rozwoju gospodarczego.

ESG jest natomiast podejściem wykorzystywanym przede wszystkim w świecie przedsiębiorstw i finansów do identyfikowania, zarządzania i - w określonych przypadkach - raportowania kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem.

Czy każda firma musi raportować ESG? Nie.

To szczególnie ważne, ponieważ w ostatnich latach zasady raportowania zrównoważonego rozwoju w Unii Europejskiej istotnie się zmieniały.

W 2026 roku Unia Europejska ograniczyła zakres przedsiębiorstw podlegających obowiązkowemu raportowaniu zgodnie z dyrektywą CSRD.

Zgodnie z aktualnymi regulacjami obowiązek raportowania dotyczy przede wszystkim największych przedsiębiorstw - przekraczających zarówno próg 1 000 pracowników, jak i 450 mln euro rocznych przychodów netto. Nowe zasady mają zastosowanie do lat obrotowych rozpoczynających się 1 stycznia 2027 r. lub później.

Oznacza to, że zdecydowana większość małych i średnich przedsiębiorstw nie jest bezpośrednio objęta obowiązkowym raportowaniem wynikającym z CSRD.

Nie oznacza to jednak, że temat ESG ich nie dotyczy.

Dlaczego ESG może być ważne również dla mniejszej firmy?

Małe i średnie przedsiębiorstwo może spotkać się z pytaniami dotyczącymi ESG, nawet jeżeli samo nie ma ustawowego obowiązku sporządzania raportu zrównoważonego rozwoju.

Informacji takich mogą potrzebować np. banki, duzi kontrahenci, inwestorzy czy inni partnerzy biznesowi.

Dla mniejszych przedsiębiorstw przewidziano dobrowolne, uproszczone podejście do przekazywania informacji dotyczących zrównoważonego rozwoju. Ma ono pozwolić firmom odpowiadać na uzasadnione potrzeby informacyjne ich partnerów bez nakładania na nie obowiązków przeznaczonych dla największych przedsiębiorstw.

W praktyce warto więc odróżnić dwie sytuacje: obowiązek ustawowego raportowania oraz potrzebę posiadania informacji ESG wynikającą z relacji biznesowych.

E jak środowisko

Pierwszy obszar ESG dotyczy wpływu przedsiębiorstwa na środowisko.

W zależności od charakteru działalności mogą mieć znaczenie m.in.:

• zużycie energii i źródła jej pochodzenia,
• emisje gazów cieplarnianych,
• wykorzystanie surowców i zasobów,
• gospodarowanie odpadami,
• zużycie wody,
• wpływ działalności na przyrodę i bioróżnorodność,
• działania podejmowane w związku ze zmianami klimatu.

Nie każda firma oddziałuje na środowisko w taki sam sposób. Inne kwestie będą istotne dla przedsiębiorstwa produkcyjnego, inne dla gospodarstwa rolnego, firmy transportowej, banku czy niewielkiej firmy usługowej.

S jak kwestie społeczne

Drugi filar ESG dotyczy ludzi - zarówno osób zatrudnionych w przedsiębiorstwie, jak i klientów, dostawców czy społeczności, w której firma funkcjonuje.

Może obejmować m.in.:

• warunki i bezpieczeństwo pracy,
• przestrzeganie praw pracowniczych,
• równe traktowanie,
• rozwój i szkolenie pracowników,
• relacje z klientami,
• ochronę prywatności i danych,
• wpływ przedsiębiorstwa na lokalną społeczność.

W przypadku lokalnego biznesu właśnie ten element ESG często jest szczególnie widoczny. Firma tworzy miejsca pracy, współpracuje z innymi przedsiębiorcami, wspiera lokalne inicjatywy i każdego dnia buduje relacje ze swoim otoczeniem.

G jak odpowiedzialne zarządzanie

Trzeci obszar dotyczy tego, w jaki sposób organizacja jest zarządzana.

Znaczenie mogą mieć m.in.:

• jasny podział odpowiedzialności,
• przejrzystość podejmowanych decyzji,
• etyka prowadzenia działalności,
• przeciwdziałanie korupcji i nadużyciom,
• zarządzanie ryzykiem,
• przestrzeganie przepisów,
• bezpieczeństwo informacji,
• struktura i odpowiedzialność organów zarządzających.

Dobre zarządzanie pomaga przedsiębiorstwu nie tylko spełniać wymagania regulacyjne, ale przede wszystkim ograniczać ryzyko i budować zaufanie pracowników, klientów oraz partnerów biznesowych.

Warto pamiętać, że ESG nie powinno sprowadzać się wyłącznie do przygotowania dokumentu czy zebrania określonych wskaźników.

Dla przedsiębiorstwa znacznie ważniejsze może być zadanie sobie kilku prostych pytań:

Jak wykorzystujemy energię? Jak traktujemy pracowników? Jak chronimy dane klientów? Jak zarządzamy ryzykiem? Czy nasze zasady działania są przejrzyste? Jaki wpływ mamy na lokalne otoczenie?

Odpowiedzi na te pytania pomagają spojrzeć na firmę szerzej niż wyłącznie poprzez przychody i koszty.

Zrównoważony rozwój dotyczy również sektora finansowego.

HEXA Bank Spółdzielczy przyjął w ramach swojej strategii działania własną strategię ESG, uwzględniając znaczenie kwestii środowiskowych, społecznych oraz odpowiedzialnego zarządzania.

Jako bank spółdzielczy funkcjonujemy blisko lokalnych społeczności, przedsiębiorców i mieszkańców regionu. Dlatego zrównoważony rozwój postrzegamy nie tylko przez pryzmat dużych, globalnych zmian.

Znaczenie mają również działania podejmowane lokalnie - przez bank, jego pracowników, klientów i partnerów.

Duże zmiany bardzo często zaczynają się od małych, odpowiedzialnych decyzji podejmowanych blisko nas.

Źródła i materiały:

Artykuł opracowano na podstawie aktualnych informacji i regulacji dotyczących zrównoważonego rozwoju, w szczególności:

Dyrektywa (UE) 2026/470 zmieniająca m.in. przepisy dotyczące sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSRD) - EUR-Lex;
Komisja Europejska - informacje dotyczące sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju oraz standardów ESRS;
Organizacja Narodów Zjednoczonych - Agenda 2030 i Cele Zrównoważonego Rozwoju (SDGs);
obowiązujące regulacje i materiały dotyczące CSRD oraz ESRS.